Lejkowo [Lechowo, de Lekow, Leikow]
Zarys historii: Wieś o metryce średniowiecznej. W źródłach wspomniana
w 1267 r, a następnie w 1297, 1335. W 1433 r. wzmiankowany Hans Lekow, zapewne
właściciel wsi. Wielokrotnie też odnotowywana w źródłach z czasów nowożytnych. W
XVIII wieku istniał we wsi majątek z jednym folwarkiem, którego właścicielem w
1784 r. był Christian Heinrich von Schlieffen. W tym czasie we wsi znajdowało
się 6 gospodarstw chłopskich, stało 13 domów, był tam też młyn, cegielnia i
szkoła. Własnością rodziny Schlieffenów było Lejkowo jeszcze w 1928 r. W XIX
wieku, na gruntach majątku, nieopodal wsi założony został nowy folwark zwany
Lambrechtshof ( Darskowo), podległy głównej siedzibie rodu w Sulechówku. Po 1945
roku miejscowość zamieszkała przez polskich osadników. Aktualnie mieszka tu 128
osób.
Położenie, fizjografia terenu, krajobraz: 2 km. na południe od Sulechówka,
wzdłuż drogi lokalnej Borkowo-Sulechowo, u podnóża stromego, zalesionego zbocza,
od strony zachodniej, teren lekko pofałdowany;
Układ wsi: zabudowa wzdłuż drogi lokalnej z wytworzonym niezabudowanym, ale posiadającym zespół starodrzewu placem wewnątrz wsi, przy skrzyżowaniu z drogą prowadzącą w kierunku wschodnim do Zielenicy i Drzeńska
Zabudowa mieszkalna i gospodarcza: zróżnicowana zabudowa mieszkaniowa, głównie murowana i budynki gospodarcze szachulcowe lub o konstrukcji mieszanej; pojedyncze realizacje współczesne – dewaloryzujące układ historyczny
Obiekty sakralne: murowana kapliczka przy skrzyżowaniu dróg
Obiekty przemysłowe: wieża transformatorowa
Zieleń komponowana, parki, cmentarze:
Cmentarz nieczynny, d. ewangelicki, o pow. 0,38 ha, założony na pocz. XX w. W
płn.-zach. części wsi, na niewielkim, zalesionym wzniesieniu z dojazdową aleją
świerków.
zieleń komponowana:
- droga o nawierzchni asfaltowej, obsadzona odcinkami alei jaworów i
kasztanowców,
- w centrum wsi przy skrzyżowaniu grupa starych drzew: dąb, kasztanowce, lipy,
- po płd. stronie skrzyżowania murowana kapliczka w grupie 3 drzew.
Stan zachowania: dobrze zachowane i czytelne rozplanowanie miejscowości wraz z zabudową, możliwe do usunięcia lub przebudowy elementy dewaloryzujące
Stanowiska archeologiczne: na obszarze miejscowości zarejestrowano 7 stanowisk archeologicznych, na których stwierdzono 8 pozostałości osadniczych z następujących okresów chronologicznych:
- Epoka kamienia - 1 ślad osadniczy
- Okres rzymski - 1 ślad osadniczy
- Okres wczesnośredniowieczny - 3 ślady osadnicze - 1 osada
- Okres średniowieczny - 2 ślady osadnicze
Dodał: Marcin Sadowski
