Strona główna Wyślij do nas email Subskrybuj kanał RSS Przenieś na początek strony
Szukaj:
Drukuj stronę

Gorzyca [Gorica, Guritz]

Zarys historii: Wieś chłopska o metryce średniowiecznej, w źródłach wspominana w 1262, 1268, 1269, 1270, 1271, 1275, 1277, 1290, 1308, 1319 i w źródłach z okresu nowożytnego. Do czasów reformacji wchodziła w skład dóbr należących do biskupów kamieńskich, a następnie cystersów bukowskich. W XIX wieku znacznie rozbudowana. Wówczas powstał tu niewielki majątek, który w 1928 roku liczył 71,7 ha gruntów i należał do Georga Verwiebe. Aktualnie wieś liczy 230 mieszkańców.

Położenie, fizjografia terenu, krajobraz: 3 km na zachód od Malechowa, przy szosie prowadzącej z Malechowa w kierunku Bukowa Morskiego i na rzeki Grabowej; teren mocno pofałdowany, o spadku terenu prostopadłym do głównej osi założenia miejscowości; północna skarpa pradoliny rzeki Grabowa; tereny otaczające miejscowość zróżnicowane – od szerokich otwarć na rozległe łąki i torfowiska doliny w części południowej, zwartych kompleksów leśnych od zachodu i pół od północy i zachodu

Układ wsi: wieś owalnicowa

Zabudowa mieszkalna i gospodarcza: zabudowa mieszkaniowa zróżnicowana pod względem skali i rozwiązań materiałowych i architektonicznych; występują skromne trójosiowe parterowe domy szachulcowe lub ceglano-szachulcowe, szeroko frontowe chałupy szachulcowe, ale i budynki ceglane półtorakondygancyjne, ze szczytami w osi front; zabudowa gospodarcza również zróżnicowana; ustawienie budynku mieszkalnego w stosunku do drogi oraz kompozycja zabudowy całej zagrody w dużej części zależna od warunków terenowych; Dom zarządcy, neoklasycyzm, 1866r., murowany z cegły, na kamiennym fundamencie, tynkowany. Usytuowany w centrum wsi po zachodniej stronie wiejskiej drogi, poprzedzony podwórzem z budynkami gospodarczymi: obora i kurniki z XIX w. Po stronie zachodniej sąsiaduje z sadem. Po 1945r. do lat 70-tych w budynku mieściła się szkoła podstawowa i mieszkanie kierownika szkoły, po likwidacji w pomieszczeniu frontowym urządzono świetlicę, a za nią sklep.

Obiekty sakralne: krzyż przydrożny

Obiekty przemysłowe: remiza

Zieleń komponowana, parki, cmentarze:
Cmentarz nieczynny, d. ewangelicki, założony w około1920 r., o pow. 0,20ha. Na zalesionym wzniesieniu oddalony od zabudowań wiejskich w kierunku płd.-zach., przy drodze gruntowej, po stronie płn. sąsiaduje z polem uprawnym. Obszar cmentarza o nieczytelnych granicach, porośnięty zwartym drzewostanem leśnym.
· droga na wschód (w kierunku Malechowa) o nawierzchni asfaltowej z miękkimi poboczami, z odcinkami alei klonów, jesionu i drzew owocowych (jabłonie), przy wjeździe do wsi aleja lip, przy wyjeździe ze wsi w kierunku pł.-zach. (Pięćmiechowa) odcinek alei klonowej, dalej aleja drzew jabłoni (aleje owocowe dzierżawione),
· w obrębie wsi drogi o nawierzchni asfaltowej, brukowanej z poboczem
· w centrum wsi przy skrzyżowaniu krzyż otoczony dębami (4 szt.)
· w płn. części wsi grupa drzew: dąb otoczony 4 lipami,

Stan zachowania: bardzo dobrze zachowana kompozycja założenia wsi, atrakcyjna z uwagi na dużą ilość zachowanej zabudowy zabytkowej i atrakcyjne położenie

Stanowiska archeologiczne: na obszarze miejscowości zarejestrowano 29 stanowisk archeologicznych, na których stwierdzono 55 pozostałości osadniczych z następujących okresów chronologicznych:

  • Epoka kamienia – neolit – 7 śladów osadniczych
  • Neolit – brąz – 3 ślady osadnicze –
  • Kultura łużycka – 1 ślad osadniczy – 2 osady
  • Kultura pomorska - 1 ślad osadniczy
  • Okres lateński/rzymski – 2 ślady osadnicze
  • Okres starożytny - 3 ślady osadnicze
  • Okres wczesnośredniowieczny - 10 śladów osadniczych, 1 punkt osadniczy
  • Okres średniowieczny - 17 śladów osadniczych, 4 punkty osadnicze, 1 osada
Autor: UG Malechowo
Dodał: Marcin Sadowski
© Marcin Sadowski 2002 - 2007, realizacja sadek-systems,