Zarys historii: Wieś o metryce średniowiecznej, w źródłach wspomniana w 1488 r. pod nazwą “Dorp Karuitze”. Do XVI wieku stanowiła własność książąt pomorskich, którzy zbudowali tu dworek myśliwski. W 1575 roku wieś przekazana została w lenno rodzinie von Grape, w rękach których znajdowała się do ostatniej ćwierci XVIII wieku. W 1777 r. właścicielem majątku był Friedrich Siegmund von Grape. W skład majątku wchodziły wówczas 2 folwarki, jeden w obrębie wsi, druga poza nią w Karwiczkach. W obu znajdowały się siedziby rycerskie. We wsi gospodarowało 9 chłopów, było tam też 1 gospodarstwo półpełne, i 8 zagrodników. W zabudowie wsi liczącej 27 domów, stał kościół zbudowany w okresie średniowiecza, oraz karczma i kuźnia. We wsi było też gospodarstwo nauczyciela. Na przełomie XVIII i XIX wieku majątek znajdował się przejściowo w rękach rodziny von Billerbeck, a następnie von Steinkeller. W 1862 r. nabyła go rodzina von Grützmacher i posiadała do 4 ćwierci XIX wieku. W tym czasie dworek myśliwski został rozebrany, a na jego miejscu wybudowano nowy dwór. W 1884 roku właścicielką była Helena Dalmer z domu Grützmacher. Począwszy od schyłku XIX wieku majątek zaczął się kurczyć, i często dochodziło do zmiany właścicieli, którymi byli: rodzina Edelmann, Keup i Anger. W 1928 r. majątek liczący 343 ha gruntów był w rękach Johana Anger, a w 1939 r. był własnością Minny Anger. We wsi istniał ponadto jeszcze jeden niewielki majątek, który liczył 90 ha gruntów i należał do Renholda Wetzela. Po 1945 roku na gruntach majątku i zespołu podworskiego utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne. Aktualnie we wsi mieszka 440 osób.

Położenie, fizjografia terenu, krajobraz: 4 km na północny zachód od Malechowa, przy szosie prowadzącej z Malechowa do Sławna, zwanej - szosą pocztową, z głównym układem drożnym ustawionym prostopadle do kierunku tej drogi; teren płaski i lekko pofałdowany; otoczenie miejscowości stanowią terenu pól i łąk, otwarte z dalekimi perspektywami

Układ wsi: zabudowa zorientowana jest jako obudowa owalnicowego układu drożnego z budynkami mieszkalnymi zasadniczo ustawionymi kalenicowo i podwórzami gospodarczymi obudowanymi zabudową gospodarczą, dwa niewielkie stawy wewnątrz wsi stanowią o jej urozmaiconym charakter; zespół pałacowy z folwarkiem, zlokalizowany w północnej części miejscowości nie jest połączony kompozycyjnie z pozostała zabudową

Zabudowa mieszkalna i gospodarcza: dominującymi formami architektonicznymi, tak w skali, jak i rozwiązaniach formalnych pozostają budynki dawnego kompleksu dworskiego i budynki gospodarcze do niego należące; skromna historyczna zabudowa pozostałej części wsi poza jednorodnym zespołem domków w części środkowej (zachodnia strona drogi wewnętrznej), prezentuje różnorodne formy, zasadniczo z budynkiem mieszkalnym ustawionym kalenicowo wzdłuż drogi; zdecydowanie dewaloryzujące formy ma zespół zabudowy blokowej, w części wschodniej miejscowości

Obiekty sakralne: Kościół fil. pw. Św. Józefa, gotycki, zbudowany ok. 1500r., przebudowany w XVIII i XX wieku, nr rej. 398 z dnia 26.04.1964r. Usytuowany w płd.-zach. części wsi, otoczony cmentarzem z metalowym ogrodzeniem. Orientowany, kamienno-ceglany, otynkowany, na planie prostokąta z wieżą przy elewacji zachodniej. Bryła zwarta, korpus opięty przyporami, nakryty dachem dwuspadowym krytym łupkiem, wieża w górnej części ryglowa, zakończona stożkowatym, metalowym hełmem.

Założenia folwarczne i dworskie: zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem zlokalizowany w płn.-wsch. części wsi i składa się z reprezentacyjnej części pałacowo parkowej i gospodarczej obejmującej zespół zabudowań folwarcznych i kolonię domów mieszkalnych robotników folwarcznych. Pałac bez charakterystycznych cech stylowych, XVII/XVIII w., 1830r. Usytuowany w płd.-zach. części zespołu, przy głównej drodze wiejskiej, od wschodu sąsiaduje z parkiem. Murowany z cegły na fundamencie kamienno-ceglanym, otynkowany, na planie prostokąta, fasadą skierowany na płd.-zach., z dwuosiowym ryzalitem mieszczącym ganek, ze współczesnymi dobudówkami do elewacji tylnej. Podpiwniczony, dwukondygnacyjny z mieszkalnym poddaszem, z dachem naczółkowym krytym dachówką. Generalny remont pałacu rozpoczęto w 1986r. i trwa do dzisiaj.
Zabudowa gospodarcza folwarku: dom rządcy, pocz.XXw., mur., spichlerz, k. XIX w., mur./szach., budynek gospodarczy, k.XIX w., mur., obora, pocz.XX w., mur., stajnia, pocz.XXw., mur.

Zieleń komponowana, parki, cmentarze: park pałacowy naturalistyczny, założony na przełomie XIX/XX w., powierzchnia 6,43 ha, na rejestru 938 z dnia 08.02.1977r. Położony na płaskim terenie, otoczony polami uprawnymi. Z dawnego układu przestrzennego zachował czytelne granice oraz podkowiasty podjazd z basenem i szpalerem 8 lip przed współczesnym budynkiem biurowym oraz odcinki alei wiązów, lipowej i bukowej na terenie parku.
Cmentarz przykościelny usytuowany w centrum wsi powstał ok. 1500r., powierzchnia 0,20ha, nr rej. 398 z dnia 26.04.1964r., ogrodzony metalowym płotem, z okazami starych drzew uznanych za pomnik przyrody. Na cmentarzu znajduje się pomnik pamięci poległych podczas I wojny światowej. Cmentarz nieczynny, d.ewangelicki założony w połowie XIX w., powierzchnia 0,37 ha, w płd. części wsi po zach. stronie drogi wiejskiej w sąsiedztwie drogi Koszalin-Słupsk. Teren płaski, na planie czworokąta, o czytelnych granicach, z aleją klonów dzielącą obszar na dwie symetryczne części (pomnik przyrody). Na całym obszarze ślady pochówków, elementy połamanych płyt nagrobnych.
-drogi w obrębie wsi o nawierzchni asfaltowej z odcinkami szpaleru jesionów.

Stan zachowania: pierwotne rozplanowanie miejscowości mimo ubytków w zabudowie, w tym w zabudowie kompleksu pałacowego jest dobrze czytelne i w porównaniu do innych tego typu założeń na terenie gminy wręcz monumentalne; wartościowe zagospodarowanie wnętrza wsi podnosi jego walory krajobrazowe; zabudowa częściowo przekształcona adaptacjami i modernizacjami utrzymuje nadal walory zabytkowe

Stanowiska archeologiczne: na obszarze miejscowości zarejestrowano 25 stanowisk archeologicznych, na których stwierdzono 32 pozostałości osadnicze z następujących okresów chronologicznych:

• Epoka kamienia – neolit - 3 ślady osadnicze
• Kultura łużycka - 2 ślady osadnicze
• Kultura pomorska - 1 ślad osadniczy, 2 punkty osadnicze
• Okres rzymski/kultura wielbarska - 1 ślad osadniczy, 1 osada, 1 cmentarzysko
• Okres starożytny - 1 ślad osadniczy - 1 osada
• Okres wczesnośredniowieczny - 4 ślady osadnicze, 2 punkty osadnicze, 2 osady
• Okres średniowieczny - 9 śladów osadniczych, 1 punkt osadniczy, 1 osada