Niemica [Nemitz]
Zarys historii: Wieś o metryce wczesnośredniowiecznej. Na miejscu obecnego kościoła, na zachodnim brzegu rzeki Bielawy archeolodzy lokalizują domniemane grodzisko. Tam też odkryte zostały ułamki naczyń z okresu wczesnośredniowiecznego. Na miejscu grodziska, wykształciła się wieś średniowieczna, wymieniana w źródłach w 1250, 1267, 1268, 1269, 1271, 1275, 1308 roku, i w źródłach z czasów nowożytnych. W 1267 roku założona została tu jedna z najstarszych parafii w okolicy, poświęcona przez biskupa kamieńskiego Hermana von Gleichen ( w kilku publikacjach założenie parafii datuje się na 1210 r). W XIII wieku miała się tu znajdować siedziba Wielmożów Sławna z rodu Święców, a następnie rodu von Puttkamerów i Zitzewitzów. W 1443 r. stała się lennem rodu von Ramel, pozostając własnością tego rodu do XVII wieku. W XV wieku, na miejscu starszej, drewnianej świątyni zbudowano nowy kościół parafialny. Od schyłku XVII wieku właścicielami Niemicy została rodzina von Below.W 1714 roku starosta powiatu Sławno von Below sprzedał majątek swemu zięciowi Jürgenowi Valentinowi von Kleist, który założył tu siedzibę rodu, budując około 1720 roku okazały dwór. W rękach rodziny Kleistów pozostawała Niemica do końca XIX wieku, przy czym w latach 1751 i 1807 majątek był dzielony pomiędzy licznych spadkobierców. W 1784 r. we wsi oprócz kościoła, folwarku z dworem, znajdował się młyn wodny, wiatrak, owczarnia, dom wdów, karczma, kuźnia. We wsi znajdowało się ponadto 5 gospodarstw chłopskich, 3 pełne gospodarstwa zagrodników i jedno półpełne gospodarstwo zagrodnika oraz gospodarstwo kaznodziei i zakrystianina. We wsi stały wówczas 24 domy. Pod koniec XIX wieku majątek w Niemicy przeszedł w ręce rodu von Natzmer. W 1928 roku majątek liczył 943 ha gruntów. We wsi znajdował się dalej młyn wodny, wiatrak, fabryka papy i cegielnia. W 1939 roku właścicielem majątku liczącego już tylko 116 ha był Bogusław von Natzmer. Po 1945 roku na bazie majątku i zespołu podworskiego utworzone zostało Państwowe Gospodarstwo Rolne. Pałac rozebrano w 1959 r. Aktualnie we wsi mieszka 335 osób.
Położenie, fizjografia terenu, krajobraz: 10 km na południowy zachód od Sławna, przy dawnym trakcie pocztowym prowadzącym z Koszalina; teren pofałdowany, otoczenie otwartymi przestrzeniami pół i łąk , od południa, równolegle do drogi lokalnej z Kusic, dochodzącej do środka wsi, gdzie krzyżuje się c całym pierwotnym układem drożnym, obsługującym miejscowość przebiega dolina rzeki Bielawy
Układ wsi: pierwotny zwarty układ zespołów: pałacowego z parkiem, folwarcznego, kompleksu zabudowy młyna i kościoła z przykościelnym cmentarzem uzupełniona była o trzy zespoły zabudowy zagrodowej, lokalizowane wzdłuż trzech dróg lokalnych dochodzących z różnych kierunków do miejscowości i krzyżujących się przed kościołem;
Obiekty sakralne: Kościół fil. pw. Wniebowzięcia NMP, kam./mur., XIV-XV w., gotycki, nr rej. 20 z dnia 03.07.1954 r.
Obiekty przemysłowe: młyn i wieża transformatorowa
Założenie folwarczne i dworskie: z dawnego założenia pałacowo-parkowego z folwarkiem zachował się park i nieliczne budynki gospodarcze. Pałac rozebrano w 1959 r. Z dawnej zabudowy gospodarczej folwarku zachowały się następujące obiekty: dawna oficyna dworska, ob.dom mieszkalny nr 47, mr./szach. k.XIXw., obora-magazyn, mur.,k.XIXw., remiza folw., mur., ok. 1920 r.
Zieleń komponowana, parki, cmentarze:
Park pałacowy o pow. 7,5 ha, krajobrazowy, XVIII/XIX w., nr rej.
45 z dnia 26.10.1954r. Z elementów kompozycji wnętrza zachował się w płd.-wsch.
części dziedziniec z pustym miejscem po pałacu, odcinek przerośniętego szpaleru
grabów i alei grabowej łączącej pałac z kościołem, okazy starych drzew. Przez park
przepływa rzeka Białka. Park wtórnie podzielony nowym murem kamiennym.
Cmentarz przykościelny o pow. 0,18 ha, założony na pocz. XIX w.,
usytuowany w centrum wsi, po wsch. stronie drogi Kusice-Malechowo, graniczący z
obszarem parku, wpisany wraz z kościołem do rejestru zabytków, nr rej. 20 z dnia
03.07.1954 r.
Cmentarz komunalny, pow. 0,40 ha, założony w 2 poł.XIX w., oddalony
na płd.-zach. od zabudowań wsi, dojazd drogą gruntową, ogrodzony drewnianym płotem,
otoczony polami uprawnymi i lasem. Na cmentarzu nie ma starych drzew i pochówków.
- drogi o nawierzchni asfaltowej, od strony płd. przy wjeździe (Kusic) odcinek alei
kasztanowców, a dalej aleja jaworów,
- w płd.-wsch. części wsi 2 mosty na rzece Białce w sąsiedztwie młyna,
- zarośnięta aleja lip w kierunku Krzekoszewa, obecnie nieużytkowana.
Stan zachowania: rozplanowanie pierwotne wsi zostało zniszczone w części północnej przez przebieg drogi krajowej E-28, jaka oddzieliła jeden z trzech zespołów zabudowy zagrodowej; pozostałe dwa kompleksy utrzymały zasadniczo swoją pierwotną kompozycję i walory zabudowy; zadbany i eksponowany zespół kościoła z terenem dawnego cmentarza stanowi dominantę architektoniczna i estetyczną centrum miejscowości; zespół pałacowo-parkowy uległ wtórnym wydzieleniom, a zachowana jedynie zabudowa gospodarcza - współczesnym adaptacjom; kompleks zabudowy młyna zdewaloryzowała przeprowadzana aktualnie inwestycja ocieplania (sic!) konstrukcji szachulcowej.
Stanowiska archeologiczne: na obszarze miejscowości zarejestrowano 40 stanowisk archeologicznych, na których stwierdzono 58 pozostałości osadniczych z następujących okresów chronologicznych:
- Epoka kamienia - 5 śladów osadniczych
- Neolit / brąz - 1 ślad osadniczy, 1 osada
- Kultura łużycka - 3 ślady osadnicze
- Kultura pomorska - 1 ślad osadniczy
- Kultura oksywska - 1 osada, 1 cmentarzysko
- Okres rzymski - 2 ślady osadnicze, 3 osady
- Okres starożytny - 1 ślad osadniczy
- Okres wczesnośredniowieczny - 8 śladów osadniczych, 7 osad, 1 grodzisko
- Okres średniowieczny - 18 śladów osadniczych, 3 punkty osadnicze, 2 osady
Odnośniki:
Dodał: Marcin Sadowski



Informacje RSS